15 maj Ból kręgosłupa
Ból kręgosłupa
Ból kręgosłupa jest jedną z najczęstszych przyczyn ograniczenia aktywności, problemów ze snem i trudności w codziennym funkcjonowaniu. Może dotyczyć odcinka lędźwiowego, szyjnego lub piersiowego. Czasem pojawia się nagle, na przykład po przeciążeniu, a czasem narasta powoli i utrzymuje się przez wiele tygodni lub miesięcy.
Wielu pacjentów kojarzy leczenie bólu kręgosłupa głównie z lekami przeciwbólowymi, rehabilitacją albo operacją. Tymczasem przy obecnym stanie wiedzy ból kręgosłupa bardzo często można opanować bez operacji i bez codziennego, długotrwałego przyjmowania leków przeciwzapalnych.
Ból kręgosłupa jest jedną z najczęstszych przyczyn ograniczenia aktywności, problemów ze snem i trudności w codziennym funkcjonowaniu. Może dotyczyć odcinka lędźwiowego, szyjnego lub piersiowego. Czasem pojawia się nagle, na przykład po przeciążeniu, a czasem narasta powoli i utrzymuje się przez wiele tygodni lub miesięcy.
Wielu pacjentów kojarzy leczenie bólu kręgosłupa głównie z lekami przeciwbólowymi, rehabilitacją albo operacją. Tymczasem przy obecnym stanie wiedzy ból kręgosłupa bardzo często można opanować bez operacji i bez codziennego, długotrwałego przyjmowania leków przeciwzapalnych.
W leczeniu bólu kręgosłupa coraz większe znaczenie ma dokładna diagnostyka, leczenie interwencyjne, fizjoterapia, odpowiednio dobrana farmakoterapia oraz praca z układem nerwowym i reakcją organizmu na ból.
W Centrum Medycznym Evitus w Bydgoszczy leczenie bólu kręgosłupa prowadzimy wielospecjalistycznie. W procesie mogą uczestniczyć ortopedzi, lekarz specjalista anestezjologii i leczenia bólu, psycholog oraz fizjoterapeuci.
Dlaczego ból kręgosłupa wymaga dokładnej diagnostyki?
Ból kręgosłupa nie zawsze pochodzi z samego kręgosłupa. Przyczyną mogą być między innymi przeciążone mięśnie, stawy międzywyrostkowe kręgosłupa, staw krzyżowo-biodrowy, dysk, drażnienie korzenia nerwowego albo utrwalone napięcie i nadwrażliwość układu nerwowego.
Dlatego najważniejsze jest ustalenie, skąd pochodzi ból. Sama informacja, że boli kręgosłup, zwykle nie wystarcza do dobrania skutecznego leczenia.
Diagnostykę bólu kręgosłupa w Evitus prowadzi ortopeda. Lekarz ocenia lokalizację bólu, jego charakter, czas trwania, czynniki nasilające i zmniejszające objawy, wcześniejsze leczenie oraz wyniki badań obrazowych, jeśli pacjent je posiada.
Warto wiedzieć, że badanie obrazowe, na przykład rezonans magnetyczny, nie zawsze wyjaśnia przyczynę bólu. U części osób zmiany widoczne w badaniu nie są głównym źródłem dolegliwości. Z drugiej strony pacjent może odczuwać silny ból mimo braku bardzo wyraźnych zmian w opisie badania. Dlatego rozpoznanie powinno wynikać z połączenia rozmowy, badania pacjenta i analizy dokumentacji.
Staw krzyżowo-biodrowy - częsta, a pomijana przyczyna bólu
Jedną z często niedocenianych przyczyn bólu dolnego odcinka pleców jest choroba stawu krzyżowo-biodrowego. Staw krzyżowo-biodrowy łączy kość krzyżową z miednicą. Gdy jest przeciążony lub objęty stanem zapalnym, może powodować ból w dolnej części pleców, pośladku, biodrze, pachwinie albo tylnej części uda.
W badaniach staw krzyżowo-biodrowy jest wskazywany jako źródło bólu u około 15-30% pacjentów z przewlekłym bólem dolnego odcinka kręgosłupa bez objawów korzeniowych. To oznacza, że u części pacjentów leczonych długo z powodu bólu kręgosłupa faktyczne źródło bólu może znajdować się właśnie w tym stawie.
Dobra diagnostyka pozwala więc uniknąć leczenia na ślepo i dobrać metodę do rzeczywistego źródła bólu.
Dlaczego same leki przeciwzapalne często nie rozwiązują problemu?
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak ibuprofen, diklofenak czy ketoprofen, mogą zmniejszyć ból i stan zapalny. Mają swoje miejsce w leczeniu, szczególnie krótkoterminowo. Problem zaczyna się wtedy, gdy pacjent stosuje je przewlekle, bez dalszej diagnostyki i bez planu leczenia przyczyny bólu.
Wytyczne NICE zalecają stosowanie doustnych leków przeciwzapalnych w bólu krzyża w najniższej skutecznej dawce i przez możliwie najkrótszy czas. Długotrwałe stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych może wiązać się między innymi z ryzykiem działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego i nerek.
Dlatego przy przewlekłym bólu kręgosłupa warto poszukać rozwiązania, które nie opiera się wyłącznie na codziennym przyjmowaniu leków.
Błędne koło bólu kręgosłupa
Ból często powoduje ograniczenie ruchu. Pacjent mniej chodzi, unika schylania, rezygnuje z ćwiczeń, aktywności i codziennych obowiązków. Początkowo wydaje się to naturalną reakcją ochronną. Z czasem jednak mniejsza aktywność prowadzi do osłabienia mięśni, sztywności stawów i większej wrażliwości na ból.
Powstaje błędne koło: ból, lęk przed ruchem, unikanie aktywności, osłabienie mięśni i stawów, a następnie większy ból.
Dlatego skuteczne leczenie bólu kręgosłupa często wymaga nie tylko zmniejszenia bólu, ale też stopniowego, bezpiecznego powrotu do ruchu.
WHO w wytycznych dotyczących przewlekłego pierwotnego bólu dolnego odcinka kręgosłupa wskazuje na znaczenie leczenia nieoperacyjnego, w tym edukacji, ćwiczeń, wybranych terapii manualnych, terapii psychologicznych i odpowiednio dobranych leków.
Leczenie bólu kręgosłupa w Evitus Bydgoszcz
W Centrum Medycznym Evitus leczenie bólu kręgosłupa opieramy na współpracy różnych specjalistów. Takie podejście pozwala dobrać leczenie do konkretnej przyczyny bólu, czasu trwania objawów, stylu życia pacjenta i jego oczekiwań.
W leczeniu bólu kręgosłupa mogą uczestniczyć:
- lekarz specjalista anestezjologii i leczenia bólu – Emilia Jóźwińska
- ortopedzi – Mateusz Alski i Bartosz Chojnacki
- psycholog – Anna Ratajska
- zespół fizjoterapeutów
Centrum Medyczne Evitus działa przy ul. Karola Kurpińskiego 5 w Bydgoszczy i prowadzi między innymi diagnostykę oraz leczenie zespołów bólowych kręgosłupa.
Leczenie bólu prowadzone przez lekarza specjalistę anestezjologii i leczenia bólu
Zindywidualizowane leczenie farmakologiczne
Leczenie farmakologiczne nie musi oznaczać codziennego, wielomiesięcznego stosowania tych samych leków przeciwbólowych. W wielu przypadkach można dobrać leczenie bardziej precyzyjnie: do rodzaju bólu, chorób towarzyszących, wieku pacjenta, przeciwwskazań i wcześniejszych reakcji na leki.
Celem jest zmniejszenie bólu w taki sposób, aby pacjent mógł wrócić do aktywności, rozpocząć fizjoterapię i przerwać błędne koło bólu oraz unikania ruchu.
Nakłuwanie punktów akupunkturowych
Nakłuwanie punktów akupunkturowych może być elementem leczenia bólu, szczególnie gdy dolegliwości mają związek z napięciem mięśniowym, nadwrażliwością tkanek albo przewlekłym przeciążeniem.
Nie jest to metoda dla każdego pacjenta i nie zawsze zastępuje inne leczenie. Może jednak wspierać terapię bólu i ułatwiać powrót do ruchu.
Pytania i odpowiedzi
Czy ból kręgosłupa zawsze wymaga operacji?
Nie. Wiele przypadków bólu kręgosłupa można leczyć bez operacji. Kluczowe jest ustalenie źródła bólu i dobranie odpowiedniej metody leczenia, na przykład fizjoterapii, leczenia bólu, iniekcji, kriolezji lub termolezji.
Czy przewlekłe branie ibuprofenu lub ketonalu jest bezpieczne?
Leki przeciwzapalne mogą być pomocne krótkoterminowo, ale nie powinny być stosowane przewlekle bez kontroli lekarza. Mogą powodować działania niepożądane, między innymi ze strony przewodu pokarmowego, nerek i układu sercowo-naczyniowego.
Co to jest staw krzyżowo-biodrowy i czy może powodować ból pleców?
Staw krzyżowo-biodrowy łączy kręgosłup z miednicą. Może powodować ból dolnej części pleców, pośladka, biodra lub uda. U części pacjentów jest rzeczywistym źródłem bólu, mimo że objawy są opisywane jako ból kręgosłupa.
Czym różni się kriolezja od termolezji?
Kriolezja polega na działaniu niską temperaturą na wybrane gałązki nerwowe przewodzące ból. Termolezja wykorzystuje wysoką temperaturę i fale radiowe. Obie metody mają na celu zmniejszenie przewodzenia bólu z konkretnego miejsca.
Jak długo działa termolezja?
Efekt termolezji może utrzymywać się przez wiele miesięcy, często około roku. Czas działania zależy od źródła bólu, techniki zabiegu i indywidualnej reakcji organizmu.
Czy fizjoterapia pomaga przy przewlekłym bólu kręgosłupa?
Tak. Odpowiednio dobrane ćwiczenia i stopniowy powrót do ruchu są jednymi z najważniejszych elementów leczenia przewlekłego bólu kręgosłupa. Fizjoterapia pomaga zmniejszyć ból, poprawić sprawność i ograniczyć nawroty.
Po co psycholog w leczeniu bólu kręgosłupa?
Przewlekły ból wpływa na układ nerwowy, sen, napięcie, lęk przed ruchem i codzienne funkcjonowanie. Psycholog pomaga zmienić sposób reagowania na ból, zmniejszyć unikanie aktywności i przerwać błędne koło bólu.
Gdzie leczyć ból kręgosłupa w Bydgoszczy?
W Centrum Medycznym Evitus w Bydgoszczy leczenie bólu kręgosłupa prowadzone jest wielospecjalistycznie. W procesie mogą uczestniczyć ortopedzi, lekarz leczenia bólu, psycholog i fizjoterapeuci.